Mèo Manx (mèo cụt đuôi đảo Man)

Manx bắt nguồn từ đảo Man, giữa biển Ireland; thủy thủ ghé đảo đã ghi chép về mèo không đuôi từ thế kỷ 16 ^[1]. CFA cho rằng cụt đuôi nhiều khả năng do một đột biến xuất hiện trong đàn mèo lông ngắn bản địa, rồi lan ra khắp đảo ^[1]. TICA giải thích thêm rằng đảo nhỏ, biệt lập nên việc giao phối cận huyết khiến đặc điểm này trở nên phổ biến ^[2]. Gen lông dài có lẽ được đưa vào thời người Viking cai trị đảo ^[1]. Manx có mặt ở những cuộc thi mèo đầu tiên tại Anh và được CFA đăng ký ngay từ năm 1906 ^[1]; TICA công nhận cả Manx và Cymric cho thi vô địch từ tháng 6/1979 ^[2].

• Đuôi: mèo lý tưởng để thi không có đuôi, chỉ có một vết lõm ở chỗ lẽ ra là đuôi; nhưng mèo Manx có đuôi đầy đủ hoặc đuôi ngắn vẫn xuất hiện ^[1][2].
• Thân: ngắn, tròn, sườn rất sâu, nặng tay bất ngờ. Chân sau dài hơn chân trước nên mông cao hơn vai, lưng cong liền một đường ^[1].
• Đầu: rất tròn, má tròn, mắt to tròn, tai cỡ vừa ^[1].
• Lông: cả bản lông ngắn và lông dài đều dày, sờ như có đệm ^[1]. Bản lông dài gọi là Cymric ^[2].
• Cân nặng: mèo đực trung bình 4,5–5,4 kg, mèo cái nhỏ hơn một chút ^[1]. TICA cho biết Manx cần tới 5 năm để trưởng thành hoàn toàn ^[2].

Manx tình cảm, thông minh, thường gắn bó chặt với một hai thành viên trong nhà nên có thể cần thời gian làm quen người mới ^[1]. Chúng thích chơi nhặt đồ và hay mang đồ chơi tới nhờ bạn ném ^[1]. Manx thường hòa hợp với chó và mèo khác, kiên nhẫn với trẻ ở mọi lứa tuổi ^[1]. Chúng hay "kể chuyện" bằng tiếng ríu rít, rừ rừ, nhưng không ồn ^[1]. Dù phần lớn thời gian nằm cuộn trên sofa, Manx có thể bất ngờ nhảy một phát lên nóc tủ lạnh nhờ đôi chân sau khỏe ^[1].

• Lông: không dễ rối. Lông ngắn chải bằng lược hoặc bàn chải 2–3 lần mỗi tháng; lông dài chải bằng lược răng thưa mỗi tuần, chú ý dưới chân và hai bên mặt ^[1].
• Bế đúng cách: luôn đỡ phần mông và chân sau; dặn trẻ không chọc vào vùng lẽ ra là đuôi ^[2].
• Theo dõi: để ý dáng đi và chuyện đi vệ sinh, nhất là ở mèo con ^[1][6].

• Manx syndrome: nhóm vấn đề ở chân sau, bàng quang và ruột già của mèo không đuôi; thường lộ ra trước 4 tháng tuổi ^[1]. Mèo cụt hẳn đuôi hay bị nhất ^[5]. Không chữa khỏi, chỉ chăm sóc hỗ trợ ^[6].
• Viêm khớp đuôi: mèo đuôi ngắn, cong vẹo dễ bị viêm khớp ở các đốt đuôi bất thường ^[5].
• Giữ đa dạng di truyền: CFA cho biết xét nghiệm, theo dõi mèo con và thường xuyên dùng mèo Manx có đuôi trong nhân giống giúp duy trì nguồn gen khỏe mạnh ^[1].
• Tuổi thọ: GCCF ước tính 12–14 năm ^[3], TICA ước tính từ 16 năm trở lên ^[2]. Đây là ước tính của hiệp hội, chưa có nghiên cứu riêng.

Hãy cho bác sĩ thú y khám mèo con trước khi mua ^[5], và hỏi bác sĩ cho mọi vấn đề cụ thể.

Đừng nhầm với…

• Mèo cụt đuôi Nhật Bản: đuôi ngắn do gen khác, chưa ghi nhận bất thường liên quan ^[8].
• Mèo Cymric: là Manx lông dài ^[2]; FIFe tách thành giống riêng ^[4].
• Mèo Kurilian Bobtail: một giống đuôi ngắn khác ^[4].

• Truyện kể Manx bị cửa tàu Noah kẹp đứt đuôi chỉ là truyền thuyết ^[1].
• Manx là một trong tám giống FIFe công nhận từ năm 1949 ^[4].
• Khỉ đột Koko từng nuôi một chú Manx tên All Ball ^[2].