Mèo Xiêm (Siamese)

Mèo Xiêm đã được mô tả trong tập thơ cổ về mèo của Thái Lan (Tamra Maew), viết vào thời Ayutthaya (1350–1767) ^[1][6]. Cuối thế kỷ 19, người Anh mang những chú mèo mắt xanh này về nước và gọi chúng là "Siamese". Mèo Xiêm sớm xuất hiện tại các triển lãm mèo ở Crystal Palace, London ^[1]. Năm 1878, chú mèo Xiêm đầu tiên được ghi nhận đến Mỹ, tên là "Siam", quà của lãnh sự Mỹ tại Bangkok tặng Tổng thống Rutherford B. Hayes ^[1]. Mèo Xiêm là một trong những giống đầu tiên được CFA công nhận khi hiệp hội này thành lập năm 1906 ^[1].

Thời đầu chỉ có màu seal point (điểm nâu sẫm). Các màu khác được CFA công nhận sau: blue point năm 1934, chocolate point năm 1952, lilac point năm 1955 ^[1].

Về di truyền, một nghiên cứu năm 2008 cho thấy các giống mèo Đông Nam Á, trong đó có mèo Xiêm, được phân cụm gần với mèo không thuần chủng ở Việt Nam và khu vực ^[2]. Có thể nói mèo Xiêm là "họ hàng xa" của mèo ta.

• Dáng người: cỡ trung bình, thân dài thon như hình ống, xương nhỏ nhưng cơ săn chắc. Chân dài, chân sau cao hơn chân trước, đuôi dài thon nhọn ^[1].
• Đầu: hình nêm dài, nhìn nghiêng thấy một đường thẳng từ đỉnh đầu tới chóp mũi. Tai rất to, nhọn, chân tai rộng ^[1].
• Mắt: hình hạnh nhân, xanh đậm ^[1].
• Lông: ngắn, mịn, bóng, ôm sát thân ^[1].
• Màu "điểm": mặt (mặt nạ), tai, chân, đuôi sẫm màu. Hiện tượng này do một đột biến gen TYR làm enzym tạo sắc tố nhạy với nhiệt, nên chỉ vùng lạnh hơn trên cơ thể mới có màu đậm ^[8][9]. Theo chuẩn giống CFA, mèo Xiêm thường sẫm màu dần theo tuổi ^[1].

CFA cho biết vào thập niên 1950, khi nhu cầu tăng vọt, có những con đầu tròn hơn, xương nặng hơn được nhân giống để bán. Nhưng chuẩn mèo Xiêm thi đấu thì không đổi ^[1]. Những chú mèo dáng "kiểu cũ" ngày nay được TICA công nhận thành một giống riêng là mèo Thái ^[6].

Theo CFA, mèo Xiêm giỏi giao tiếp với con người hơn mọi giống khác, bằng cả cử chỉ lẫn rất nhiều kiểu tiếng kêu ^[1]. Chúng tìm chỗ ấm nhất trong nhà, và chỗ đó thường là lòng bạn. Chúng cần được gần gũi, muốn tham gia vào mọi việc bạn làm, và sẽ phản đối to tiếng nếu bạn muốn ở một mình ^[1]. Bạn đồng hành lý tưởng của một chú mèo Xiêm là con người hoặc một chú mèo Xiêm khác, dù nhiều con vẫn thân thiết với thú cưng khác ^[1].

• Lông có rụng nhưng dễ chăm. Làm ướt tay rồi vuốt dọc thân đến khi tay khô để gỡ lông chết, hoặc dùng bàn chải cao su. Không cần tắm nếu không đi thi ^[1].
• Dành thời gian chơi và trò chuyện mỗi ngày. Mèo Xiêm không hợp với việc bị để một mình lâu ^[1].

• Teo võng mạc tiến triển (PRA): có thể gây mù, do gen lặn và đã có xét nghiệm di truyền. Người nhân giống có thể loại bỏ hoặc ghép cặp an toàn với con mang gen ^[1].
• Thoái hóa dạng bột (amyloidosis): gây vấn đề ở gan, gen gây bệnh vẫn đang được nghiên cứu. Hãy hỏi người nhân giống về tiền sử bệnh trong dòng mèo ^[1].
• Tuổi thọ: một nghiên cứu ở Anh ghi nhận tuổi thọ trung vị 14,2 năm (31 con) ^[4]. Bảng sống VetCompass cho tuổi thọ kỳ vọng lúc 0 tuổi khoảng 11,7 năm ^[5].

Hãy tham khảo bác sĩ thú y cho mọi vấn đề sức khỏe cụ thể.

Đừng nhầm với…

• Mèo Thái (Wichienmaat, "Xiêm kiểu cũ"): dáng vừa phải, đầu tròn hơn, là giống riêng ở TICA ^[6].
• Mèo Phương Đông lông ngắn: cùng dáng người với mèo Xiêm nhưng không có hoa văn điểm màu, có rất nhiều màu, mắt thường xanh lá ^[7].

• Màu điểm của mèo Xiêm thực chất là một "bản đồ nhiệt": vùng nào lạnh hơn thì sẫm màu hơn ^[8][9].
• Cùng đột biến này cũng có ở mèo Ba Tư điểm màu, tức mèo Himalaya ^[8].
• Chú mèo Xiêm đầu tiên được ghi nhận ở Mỹ là quà tặng Tổng thống Hayes năm 1878 ^[1].